Korrelmaïs

In de beschrijvende tabel zijn de rassen gerangschikt volgens de vroegrijpheid, dat berekend wordt volgens het vochtgehalte in de korrel bij de oogst.

De rassen zijn ingedeeld in 4 rijpheidsgroepen:

• Zeer vroege rassen
• Vroege rassen
• Halfvroege rassen
• Halflate rassen

Wanneer de cijferschaal 1-9 gebruikt wordt, wijst 9 op de gunstigste beoordeling.

Wat de lengte van de planten betreft, de hoogte van de kolfaanzetting, de korrelopbrengsten (omgerekend naar een vochtgehalte van 15 %) en de kolfopbrengst, zijn de resultaten uitgedrukt in procent t.o.v. het gemiddelde van alle rassen opgenomen in de Belgische rassencatalogus.

Vroegrijpheid

Korrelmaïs wordt geteeld voor de droge korrel. In verband met de droogkosten moet gestreefd worden naar een zo laag mogelijk vochtgehalte van de korrel (maximaal 35 – 36 % vocht). Bij vergelijking van twee rassen met minimaal 1 % verschil in vochtgehalte in de korrel, moet het ras met het hoogste vochtgehalte minstens 2 % meer korrelopbrengst per % vochtverschil behalen om vanuit economisch oogpunt even interessant te zijn.

Korrelopbrengst

De korrelopbrengst is sterk rasgebonden doch wordt ook beïnvloed door het jaar, de locatie en het zaaitijdstip. De korrelopbrengst is meestal omgekeerd evenredig met de vroegrijpheid.

Legervastheid

Omdat het gewas meestal tot laat in de herfst te velde blijft staan moet de legervastheid goed zijn (beoordelingscijfer van minimaal 7). Legering wordt meestal veroorzaakt door wortelzwakte, doch soms kan stengelzwakte een belangrijke oorzaak zijn. Wortelzwakte komt zowel voor bij korte als lange rassen. Bij legering door stengelzwakte breken of knikken de groene stengels op ongeveer een meter boven de grond.
Stengelzwakte verschilt van stengelrot, waarbij de voze stengelvoet omknikt. Meer dan 10 % gelegerde planten bij de oogst wordt in het algemeen als bezwaarlijk ervaren.

Gebruik van korrelmaïsrassen voor CCM en MKS

Natte korrelmaïs (CCM) wordt geoogst bij een drogestofgehalte van ongeveer 60 %. Soms wordt, naast korrels, een beperkt deel van de spil mee geoogst. Het gehele product wordt gemalen en is door middel van inkuilen goed te bewaren. Als het drogestofgehalte lager is dan 50 %, kan het vermalen problemen geven.

Voor maïskolvenschroot of MKS wordt de gehele kolf (kolf + spil + schutbladeren), de kolfsteel en soms een stukje van de stengel en wat blad geoogst. Het tijdstip van oogsten is minder afhankelijk van het drogestofgehalte dan bij korrelmaïs of CCM.
Bij de keuze van rassen voor CCM en MKS spelen ongeveer dezelfde criteria als bij korrelmaïs, doch rassen met een lagere vroegrijpheid (categorie halflaat tot laat) zijn zeker niet nadelig. Daarnaast zijn het spilaandeel en de kolfopbrengst (korrel + spil) belangrijk. Deze twee kenmerken zijn berekend op de verse massa.

Stengelrot

Stengelrot komt vooral voor bij een afrijpend gewas of bij een gewas dat afgestorven is door droogte of nachtvorst. Zeer typisch zijn de voze stengelvoeten, die dikwijls omknikken, en vaak de naar beneden hangende kolven. Bij de oogst kan veel kolfverlies optreden. Een goede stengelrotresistentie is belangrijk indien door slechte weersomstandigheden de oogst van een rijp gewas enkele weken moet worden uitgesteld.

Naast een beoordeling in de opbrengstproeven, wordt de stengelrotresistentie gevolgd in aparte proeven (vanaf begin oktober tot einde november). Uit deze gegevens kan de evolutie van de stengelrotaantasting bepaald worden. Deze is belangrijk voor de flexibiliteit bij de oogst.

Builenbrand

Aantasting door builenbrand komt vooral voor in droge zomers en tast voornamelijk de kolven aan. Resistentie tegen deze brandschimmel is belangrijker bij korrelmaïs dan bij silomaïs. Meer dan 5 % builenbrand is nadelig voor de opbrengst.

Jeugdgroei en koudegevoeligheid in het voorjaar

Voor een zo hoog mogelijke opbrengst is een gewas vereist met een vlotte jeugdgroei. Deze laatste kan in sterke mate beïnvloed worden door de zaadkwaliteit maar daarnaast is er ook een duidelijke rasinvloed.
Rassen met een vlotte beginontwikkeling bereiken eerder een volledige grondbedekking dan de wat tragere rassen. Een ras dat laag quoteert voor jeugdgroei wordt bij aprilzaai bij voorkeur wat dichter gezaaid. Zoals bij kuilmaïs, wordt op ILVO-Plant onderzoek verricht naar de koudegevoeligheid van de rassen in het voorjaar.

Lengte van de plant en hoogte van de kolfaanzetting

De keuze van het planttype kan belangrijk zijn voor de stevigheid van het ras. Lange rassen met een hoge kolfaanzetting zijn meestal gevoeliger voor het breken of knikken van de stengels; dit kan resulteren in een belangrijk opbrengstverlies (te snel afgerijpte kolven en oogstverliezen).

Perceels- en rassenkeuze en standdichtheid

Het gewenste vochtgehalte van de korrel ligt zo’n 10 % lager dan bij traditionele kuilmaïs. Daarom is het belangrijk om vroeg te kunnen zaaien en laat te oogsten. Berijdbaarheid van het perceel zowel vroeg als laat in het seizoen is een grote troef. Aan de vochtvoorziening moeten hoge eisen gesteld worden aangezien de korrelvorming en de korrelopbrengst sterk reageren op vochttekort en dit vooral in de bloeiperiode. De structuurtoestand van de bodem dient optimaal te zijn; verslemping kan zowel wateroverlast als watertekort veroorzaken. Bodems die gevoelig zijn voor nachtvorst zijn eveneens niet geschikt voor de teelt van korrelmaïs.

Bij korrelmaïs is naast de korrelopbrengst en het vochtgehalte van de korrel ook de legervastheid en de resistentie tegen stengelrot van groot belang. Voor de vroegrijpheid en de korrelopbrengst is tijdig zaaien erg belangrijk; indien mogelijk rond 20 april. Een late zaai (na 5 mei) is nadelig voor de opbrengst en voor de afrijping. De meest aangewezen standdichtheid is 80.000 tot 90.000 planten per ha. Bij een hogere standdichtheid worden de legervastheid en de korrelafrijping meestal ongunstig beïnvloed en is de kolfvorming slechter. Bij een gemiddelde veldopkomst van 85 tot 90 % is aldus een uitzaai van 95.000 tot 105.000 zaden/ha gewenst.

Voor korte rassen leidt een hogere standdichtheid echter meestal wel tot een hogere opbrengst. Indien dergelijke rassen goed legervast en goed resistent zijn tegen stengelrot, is het zinvol de zaaidichtheid te verhogen tot 110.000 - 120.000 korrels/ha om te komen tot een plantgetal van 100.000 - 110.000 planten/ha. Soms worden kuilmaïsrassen voor korrelmaïs gebruikt. In het algemeen zijn ze minder geschikt dan hoger beschreven korrelmaïsrassen.

In verband met de rassenkeuze en de teeltuitvoering is het van groot belang vóór de uitzaai te bepalen of deegrijpe of korrelmaïs zal geteeld worden. Kan de keuze niet van tevoren gemaakt worden, dan is het raadzaam rassenkeuze en teelt te richten op korrelmaïs.